عوامل كلي مؤثر بر مطلوبيت مسكن

الف- از نظر فرهنگي

اين مسئله همينطور كه اشاره شد يكي از مهمترين مسائل در طراحي خانه­هاي مسكوني مي­باشد. خانه­اي كه در تقسيم بندي فضايي آن عامل فرهنگ و نحوه زيست مردم رعايت نشده باشد به هيچ عنوان خانه مطلوبي براي ساكنان آن نيست. و چه بسا دراينگونه موارد ساكنين خانه بعد از مدتي مطابق ميل خود تغييراتي درپلان داخلي خانه انجام دهند. روي همين اصل معمار بايد كاملاً روي فرهنگ و نحوه زيست و آداب و رسوم افراد شناخت پيدا كند و شناخت هر چه بيشتر آن باعث مطلوبيت خانه براي ساكنين خواهد بود. به عنوان مثال داشتن فضاهاي مجزا براي جنسهاي مختلف و سنين متفاوت، ايجاد عرصه­هاي عمومي و خصوصي در خانه از عوامل ايجاد مطلوبيت در خانه مي باشد.

ب- از نظر اقليم

هر مسكن براي زندگي نرمال بايد از نظر شرايط زيستي مناسب باشد. توجه به وضع اقليم يكي از موارد لازم در اين مورد است. مطابقت با اقليم محل و مقابله صحيح در مقابل عوامل جوي نامناسب محلي، در ايجاد شرايط مطلوب در خانه بسيار مؤثر است. ساخته شدن خانه­ها با فواصل معقول براي ايجاد كوران هواي بين ساختمانهاي مسكوني يا انتخاب سطح پنجره مناسب با وضع اقليمي،میزان روشنايي و آفتابگيري كافي براي تك تك فضاهاي خانه از مثالهايي است كه در اين باره مي­توان زد.

ج- از نظر آسايش

از عوامل بوجود آورنده آسايش مي­توان به اين موارد اشاره نمود:

1- بوجود آوردن فضاهاي سبز

2- ايجاد فضاهاي جداگانه و محفوظ بدون خطر براي بازي بچه­ها.

3- دور بودن از راهها و خيابانهاي پر ترافيك، فرودگاه، كارخانه و هر منبع توليد سر و صدا و بوهاي ناراحت كننده.

4- كنترل سر و صدا: طراحي ساختمان مي­تواند به نحوي باشد تا عملكردهاي پر سر و صدا را موجب مي­شود. برآمدگي زمين، موانع پوشيده با مصالح بنايي و با ديوارهاي حجيم و غير قابل نفوذ در مقابل امواج صدا بهترين محافظ را ايجاد مي­كند. طرح معماري مي­تواند طوري باشد كه جهت دادن به امواج صوت ورود صدا را محدود نمايد. اين خاصيت مي­تواند با شكل دادن به ديوارها، شيبها و تقاطع ساختمان ايجاد شود.

د- از نظر امنيت

احساس امنيت يك نياز غريزي در انسان است كه در آن نياز به كنترل محيط انسان بوجود مي­آورد كه يكي از اهداف طراحي را تشكيل مي­دهد. كنترل محيط به دو صورت فيزيكي بصورت نرده، حصار، قفل و نور و زنگ خطر و كنترلهاي انساني بصورت نگهباني و افراد ساكن محلي و نظاير مي­باشد.

ه- از نظر زيبايي

معمار با ايجاد يك تركيب زيبا و دلپسند و ساده با توجه به فرهنگ و سليقه مردم نه با استفاده از سبكهاي شخصي و طراحي يك محيط طبيعي و آزاد در رابطه با حفظ محيط طبيعي زمين و ايجاد فضاي سبز مناسب با اقليم محل مي­تواند به مطلوبيت مسكن از نظر زيبايي بيافزايد.

و- از نظر تكنولوژي

منطبق بودن خانه مسكوني با تكنولوژي روز نيز يكي از عوامل مطلوبيت است به عنوان مثال يك آشپزخانه مجهز با وسايل تهويه خوب و وسايل برقي كارآمد و تأسيسات سرمايش و گرمايش مناسب تأثير زيادي در مطلوبيت خانه خواهد داشت.

ز- از نقطه نظر رواني

افراد بر حسب خواسته شخصي كه از طرز تفكر و آداب و رسوم زندگي نشأت مي­گيرد و به انتخابهاي خاص از قبيل انتخاب رنگ و طرز تزيين و انتخاب فضاي زندگي مي­پردازند، انتخاب فضاهاي زندگي چه از نظر عملكردي و چه از نظر زيبايي همگي ريشه در فرهنگ و روان و انديشه مردم دارد كه رعايت آنها ايجاد مطلوبيت از لحاظ رواني خواهد نمود.